Voedsel is een onmisbaar onderdeel van ons dagelijks leven, van onze zakelijke contacten, feesten en rituelen. Het is zo vanzelfsprekend dat vaak voorbij gegaan wordt aan de moeite die het kost om ons allemaal iedere dag van eten te voorzien. Of we nu thuis eten of buiten de deur, we profiteren allemaal van een complex voedselsysteem dat dagelijks voorziet in de enorme behoeften van de regio. Het voedselsysteem omvat de primaire productie, het transport, de verwerking, opslag en distributie, verkoop en marketing, restverwerking en dienstverlening en het maakt deel uit van wereldwijde netwerken.
Er is een aantal redenen om ons druk te maken over de opbouw van de voedselketen Ten eerste loont het stimuleren van gezonde eetgewoonten omdat ongeveer 70% van alle ziekten op de één of andere manier gerelateerd is aan voedsel. Hart- en vaatziekten, diabetes en overgewicht vormen in toenemende mate een bedreiging van de volksgezondheid. Meer dan 30% van de Amsterdamse bevolking heeft intussen last van overgewicht en dat betekent een behoorlijke aanslag op het gezondheidsbudget.
Verder belast ons eten het milieu. De productie, verwerking, transport, distributie, verkoop en afvalverwerking bepalen bijna 40% van de ecologische voetafdruk van de Nederlander (bron: Kleine Aarde).
De stedelijke druk op het aangrenzend landelijk gebied vraagt bovendien om voortdurende aandacht voor een balans tussen wensen vanuit de stad enerzijds en behoud en versterken van de plattelandseconomie anderzijds. Duurzame voedselproductie dicht bij de stad kan tegemoet komen aan de wensen van de stedelijke consumenten en tevens een bijdrage leveren aan milieu en economie in de aangrenzende landschappen.
Amsterdam ligt middenin groene, levende agrarische landschappen. Dat is met recht een unique selling point. Momenteel zijn er al veel initiatieven voor de promotie van streekproducten en streekmarkten, de ontwikkeling van stadsboerderijen, het stimuleren van het gebruik van lokale producten in de horeca, het bevorderen van een gezonde eetstijl en bewustwording van voedsel, onderzoek naar kortere aan- en afvoerlijnen van het dagelijkse voedsel en het versterken van de positie van de Zaanstreek als productiecentrum (‘First in Food’).
Door meer aandacht te genereren voor de verschillende stappen in de voedselketen kunnen stadsbewoners bewust gemaakt worden van de milieu- en gezondheidsaspecten die met het dagelijkse eten zijn verbonden. De plaatselijke voedingssector kan daarin een belangrijke rol spelen. Ze biedt mogelijkheden voor jongeren van allerlei achtergrond om vroeg in het arbeidsproces te participeren, leerwerkervaring op te doen en zelf een bedrijf te beginnen.
Proeftuin Amsterdam kan dus op veel manieren bijdragen aan een gezonde en duurzame metropool.